In een wereld waarin organisaties worden overspoeld met data, groeit de behoefte aan visueel begrijpelijke informatie. Datavisualisatie is uitgegroeid tot dé gemeenschappelijke taal die helpt de kloof tussen cijfers en inzicht te overbruggen. Maar een goede datavisualisatie maken is meer dan alleen grafieken plaatsen op een dashboard. Slecht ontworpen visualisaties zorgen eerder voor verwarring dan voor duidelijkheid.
In dit blog deelt Ruth Martoredjo, expert op het gebied van dashboard design en visuele data, 10 praktische tips om je datavisualisaties effectiever, relevanter en toegankelijker te maken.
1 – Kies de juiste visualisatie ter ondersteuning van het verhaal
Onthoud: “vorm volgt functie”. Het doel van een visualisatie zou daarom het uitgangspunt van het ontwerp moeten zijn. Stel jezelf dus de vraag: wat wil ik bereiken met deze (data)visualisatie, welke boodschap wil ik overbrengen? Wil je de ontwikkeling in de tijd laten zien, kies dan bijvoorbeeld voor een lijndiagram. Wil je de datapunten vergelijken of een verdeling laten zien, kies dan bijvoorbeeld voor een staafdiagram. Laat de keuze van de visualisatie afhangen van de te communiceren boodschap. De meeste datavisualisatie-experts zijn het erover eens dat het beste is om een visualisatie te kiezen waarmee mensen vertrouwd zijn. Staafdiagrammen, lijnen, tabellen of gewoon een getal zijn meestal de meest effectieve manier om data weer te geven.
👉 Tip: Voor een handig overzicht van welke grafiek je wanneer gebruikt, bekijk dit blog van collega Bart Binnenkamp.
2 – Vertel het hele verhaal
Cijfers zeggen pas iets als je ze in context plaatst. Een omzetstijging van 15% in december lijkt mooi, maar wordt pas echt waardevol als blijkt dat dit het resultaat is van een groei van 100% sinds januari. Gebruik je visualisaties om het hele verhaal te vertellen – data storytelling maakt het verschil.
3 – Houd het overzichtelijk: beperk, verminder, benadruk
Een datavisualisatie hoeft niet alle details te tonen. Neem een stap terug en overweeg of de visualisatie kan worden vereenvoudigd door drie fundamentele principes: beperken, verminderen, benadrukken. Dat de data complex is, betekent niet dat je grafiek dat ook moet zijn. Houd de visualisatie daarom toegankelijk voor de eindgebruiker. Voeg bijvoorbeeld een trendlijn toe aan een lijndiagram of verminder het aantal segmenten in een cirkeldiagram. Deze subtiele aanpassingen maken een enorm verschil.
4 – Vermijd mysterie: geef context met tekst
Annotaties zijn een vrij eenvoudige, maar vaak verwaarloosde stap om een visualisatie toegankelijk te maken. Door de juiste tekst toe te voegen, die kort en relevant is, kan de eindgebruiker zich concentreren op het begrijpen van de data in plaats van het uitzoeken van de visualisatie. Gebruik de tekst om het verhaal uit te leggen, te benadrukken of aanbevelingen te doen. Context is van groot belang. Om actie te ondernemen, moet de eindgebruiker weten hoe de prestaties zich verhouden tot bijvoorbeeld een doel of een benchmark. Presenteer je cijfers ten opzichte van deze benchmark in je visualisatie om de eindgebruiker te helpen de cijfers beter te interpreteren.
5 – Voeg duidelijke labels toe
Voeg de benodigde labels toe aan de datapunten. Hierdoor kan de eindgebruiker de informatie veel sneller opnemen, zonder te hoeven zoeken naar bijvoorbeeld een legenda of iets dergelijks. Denk aan grafiektitels, astitels, aslabels, schalen, data labels, enz. Metingen en bronnen worden vaak over het hoofd gezien, maar spelen ook een rol bij het wegnemen van het giswerk. Onthoud dat woorden er zijn om te helpen, niet om de aandacht van de data te trekken.
6 – Leg niet te veel uit
Als de titel de boodschap al vermeldt, hoeven de subtitels, toelichting, grafiekkoppen het niet te herhalen. Dit geldt ook voor de labels. Als de precieze waarde van een datapunt belangrijk is om het verhaal over te brengen, pas dan de data labels toe. Als het niet belangrijk is voor het verhaal, laat dan de (waarde)labels voor de datapunten weg.
7 – Gebruik kleur functioneel, niet decoratief
Kleurgebruik moet functioneel zijn, gebruik dezelfde kleur voor dezelfde soort data. Zo kunnen bijvoorbeeld de verkoopcijfers per maand van het lopende jaar worden weergegeven in één kleur in een staafdiagram, terwijl de verkoopcijfers van het voorgaande jaar in een aparte kleur kunnen worden weergegeven.
8 – Zorg voor contrast in kleuren
Gebruik voldoende contrast om vergelijkingen mogelijk te maken. Zet felle kleuren in voor belangrijke informatie, en subtiele tinten voor achtergronddata. Beperk je tot maximaal zes kleuren in één visualisatie om overzicht te behouden.
9 – Pas op voor kleurassociaties
Kleur roept emotie en betekenis op, gebruik kleuren waar de eindgebruiker zich mee kan associëren. Het gebruik van bijvoorbeeld de rode kleur voor een hoge temperatuur en blauw voor een lage temperatuur zijn kleurassociaties die voor de eindgebruiker gemakkelijk te begrijpen zijn. Gebruik daarentegen geen rood voor positieve getallen of groen voor negatieve getallen (tenzij je je op de Chinese aandelenbeurs bevindt, waar rood juist de stijging van een aandelenkoers weergeeft, en groen een daling). Kleurassociaties zijn zo sterk dat de eindgebruiker hier automatisch betekenis aan geeft.
Visuele aanwijzingen
10 – Gebruik visuele aanwijzingen
Een efficiënte manier voor een datavisualisatie om prestaties aan te tonen, is door visuele aanwijzingen te gebruiken, waaronder niet alleen kleur, maar ook pijlen, pictogrammen, tekst, enz. om de eindgebruiker te helpen bij het interpreteren van informatie.
Meer impact maken met jouw datavisualisaties?
Of je nu werkt met Qlik Sense, Power BI of een ander platform – wij helpen je om jouw data helder te visualiseren en optimaal in te zetten voor betere beslissingen. Onze experts denken met je mee over de structuur, vormgeving én het verhaal achter je cijfers. Neem contact met ons op via onze contactpagina. We bespreken graag de mogelijkheden voor jouw organisatie.
